Blog

„Figurant”

Dowiedz się jak zamówić seans

O jednostce uwikłanej w system autorytarny

Grupy Wiekowe

Zagadnienia edukacyjne

„Figurant” to psychologiczny portret młodego mężczyzny, uwikłanego w świat tajnej policji niedemokratycznego państwa. Bohaterem tej filmowej opowieści jest Bronek Budny – funkcjonariusz komunistycznej Służby Bezpieczeństwa, który podejmując niemoralne decyzje stopniowo oddala się od najbliższych, staczając się w otchłań osamotnienia i zbrodni.

Swoją estetyką przywodzący na myśl dzieła polskiej szkoły filmowej, a tematyką – filmy z nurtu kina moralnego niepokoju, „Figurant” będzie interesującym i wartościowym seansem dla uczniów szkół średnich. Obecne w nim wątki mają szansę zainteresować przede wszystkim nauczycieli etyki, historii, języka polskiego, a także wychowawców. Postawa głównego bohatera może być ważnym punktem wyjścia do rozmowy na temat tego, jakimi wartościami należy kierować się w życiu.

Kadr z filmu „Figurant” (reż. Robert Gliński, prod. Polska 2023, dystrybucja: TVP Dystrybucja Kinowa)

Jednostka uwikłana w system totalitarny i autorytarny

„Figurant” ukazuje postępującą degradację moralną człowieka żyjącego w komunistycznej Polsce. Bronek Budny to młody funkcjonariusz tajnej policji politycznej. Bohater prowadzi działalność donosicielską, podejmuje niemoralne decyzje i okłamuje nawet najbliższą osobę, czyli swoją żonę. Jak funkcjonowanie w opresyjnym systemie wpływa na zachowanie człowieka? W obliczu jakich wyborów stawia jednostkę? Seans ma szansę pozostawić uczniów z wieloma wartościowymi refleksjami na ten temat. Po projekcji warto będzie porównać postawę Bronka Budnego z postępowaniem bohaterów lektur w sytuacjach literackich, które również przedstawiają sytuację totalitarną (m.in. Winston Smith z „Roku 1984” Georga Orwella, Józef K. z „Procesu” Franza Kafki, postaci z książki „Inny świat” G. Herlinga-Grudzińskiego).

Kadr z filmu „Figurant” (reż. Robert Gliński, prod. Polska 2023, dystrybucja: TVP Dystrybucja Kinowa)

Postawa oportunistyczna w filmie i literaturze

Jakimi wartościami należy kierować się w życiu? Czy warto podjąć wysiłek, by żyć w zgodzie z uniwersalnymi zasadami? A może zamiast tego lepiej za wszelką cenę próbować dostosować się do zewnętrznych okoliczności i skupić się na osiąganiu doraźnych korzyści? Bohater filmu za wszelką cenę próbuje się dopasować do systemu, w którym żyje. Nie zważa przy tym na zasady moralne. Zależy mu przede wszystkim na uznaniu przełożonych w pracy, pieniądzach, wygodnym życiu. Jakie będą konsekwencje wspomnianych decyzji? I czy te wybory życiowe pozwolą mu osiągnąć osobiste szczęście? „Figurant” może skłonić uczniów do refleksji na temat postawy konformistycznej, a także różnych wyborów moralnych i ich konsekwencji. 

Jak wyglądało życie w komunistycznej Polsce?

Pacyfikacja protestu w obronie krzyża w Nowej Hucie, inwigilacja środowisk kościelnych przez SB, okres „małej stabilizacji” – film w zrozumiały dla młodego widza sposób ukazuje wybrane wydarzenia z historii komunistycznej Polski. „Figurant” pokazuje realia codziennego życia w PRL z punktu widzenia młodego chłopaka, który chce zapewnić byt swojej rodzinie. Taka perspektywa na ówczesną rzeczywistość może okazać się bliska i przystępna dla uczniów.

Kadr z filmu „Figurant” (reż. Robert Gliński, prod. Polska 2023, dystrybucja: TVP Dystrybucja Kinowa)

Język przekazów propagandowych

Seans może być ciekawym pretekstem do rozmowy na ten temat. Warto będzie nawiązać w tym celu m.in. do tych fragmentów „Figuranta”, które były stylizowane na odcinki Polskiej Kroniki Filmowej. Zachęcamy do tego, by wspólnie z klasą przeanalizować je pod kątem występowania mechanizmów propagandowych. Po seansie można także wspólnie z klasą zastanowić się nad tym, jakie były cele komunistycznej propagandy.

Enklawa wolności, czyli działalność kulturalna w czasach PRL

„Figurant” w ciekawy sposób portretuje także ten aspekt, pokazując, w jaki sposób artyści radzili sobie z ograniczeniami cenzury w czasach komunizmu. Film pokazuje m.in. wymierzoną w ówczesną sytuację polityczną twórczość krakowskiego środowiska artystycznego (m.in. kabaretów i Piwnicy pod Baranami). 

Na film „Figurant” zapraszamy do kin od 20 października.

Paulina Kulesza

Dowiedz się jak zamówić seans
Sprawdź materiały edukacyjne

Najnowsze materiały edukacyjne

Zobacz wszystkie scenariusze!

„Jurek Maskonurek. Misja Puffinów”

Materiały edukacyjne do filmu „Jurek Maskonurek. Misja Puffinów” (reż. Nestor F. Dennis, Hiszpania, Włochy 2024, dystrybucja: Mówi Serwis)

„Niepewność. Zakochany Mickiewicz”

Materiały edukacyjne do filmu „Niepewność. Zakochany Mickiewicz” (reż. Waldemar Szarek, Polska 2024, dystrybucja: TVP)

„Leonardo. Odkrywca”

Materiały edukacyjne do filmu „Leonardo. Odkrywca” (reż. J. Capobianco, P. L. Granjon, Francja 2023, czas trwania: 100 min., dystrybucja w Polsce: Best Film)

„Jedno życie”

Materiały edukacyjne do filmu „Jedno życie” (reż. James Hawes, Wielka Brytania 2023, 110 min., dystrybucja: Monolith Films).

Strażniczka smoków

Materiały do filmu „Strażniczka smoków” (reż. Jianping Li, Salvador Simo, Hiszpania, Chiny 2024, 99 minut)

Kicia Kocia w przedszkolu

Materiały edukacyjne do filmu „Kicia Kocia w przedszkolu” (reż. M. Stróżycka, A. Błaszczyk, K. Majsner, Polska 2023, 42 min., dystrybucja: Stowarzyszenie Nowe Horyzonty)

Przysięga Ireny

Materiały do filmu „Przysięga Ireny” (reż. Louise Archambault, Kanada, Polska 2023, 120 minut)

Kobieta z…

Materiały edukacyjne do filmu „Kobieta z...” (reż. Małgorzata Szumowska, Michał Englert, prod. Polska 2023, 132 min., dystrybucja: Next Film)

Film dla kosmitów

Materiały edukacyjne do „Filmu dla kosmitów” (reż. Piotr Stasik, Polska 2024, 73 min., dystrybucja: TVP)