Sny o miłości

O czym jest film „Ministranci”?

W niewielkim, peryferyjnym miasteczku grupa nastoletnich ministrantów, rozczarowanych biernością i hipokryzją dorosłych, postanawia wziąć sprawy w swoje ręce. Kierowani młodzieńczym idealizmem i chęcią niesienia pomocy najbiedniejszym, wdrażają w życie swój bezkompromisowy plan. Zrodzony z potrzeby sprawiedliwości pomysł przeradza się w nieoczekiwany eksperyment moralny, w którym granica między dobrem a złem staje się coraz mniej oczywista.

„Ministranci” Piotra Domalewskiego to film doceniony nie tylko na Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni, gdzie zdobył szereg nagród (wśród nich Złotego Lwa i Nagrodę Publiczności), ale też przez nauczycieli i osoby pracujące z młodzieżą. To kino mocne, zaangażowane, poruszające ważne społeczne i filozoficzne kwestie. Jednocześnie w centrum stawiające grupę dorastających chłopaków, których łączy więź przyjaźni i wspólny bunt wobec niesprawiedliwości. Zastanawiając się nad jego potencjałem, zaprosiłyśmy na przedpremierowy pokaz grupę pedagogów, by porozmawiać o tytule, jego walorach edukacyjnych i wpływie na młodego odbiorcę. Pomimo emocji, jakie budzi w widzu historia Filipa i jego paczki, jednym z wniosków ze spotkania było to, że „Ministrantów” warto pokazywać nastolatkom. Konfrontować ich doświadczenie z tym przedstawionym w filmie, podejmować dyskusję o problemach społecznych i sposobach reagowania na nie, zadawać pytania o metafizykę, rolę wspólnoty i przyjaciół w ich życiu. Silne wrażenia uczniów, emocje, z jakimi wyjdą z seansu, warto przełożyć na rozmowę, która jest potrzebna po wspólnym oglądaniu „Ministrantów”.

Seans sprawdzi się jako materiał na lekcjach wychowawczych, etyki, języka polskiego czy edukacji obywatelskiej. To niewątpliwie film, który może rozpocząć debatę o kwestiach fundamentalnych (postrzeganie dobra i zła, rozumienie pojęcia sprawiedliwości), a także inspirować do szukania sprawczości w lokalnych inicjatywach i codziennym dążeniu do zmian na lepsze. „Ministranci” prowokują do refleksji nad tym, jak młodzi ludzie mogą odnajdywać sens, wartości i sprawczość w świecie pełnym chaosu i nieufności wobec autorytetów. Daje przestrzeń do rozmów o empatii, odwadze, granicach odpowiedzialności. To także film dający otuchę, pełen humoru, ciepła i młodzieńczej energii, przypominający, że tęsknota za wspólnotą może się spełniać w małej, zgranej paczce przyjaciół.

Zobacz zwiastun filmu „Ministranci”:

Poznaj walory edukacyjne film „Ministranci”:

• Lekcja solidarności. Ministranci to film o kumpelstwie i wsparciu ponad podziałami ekonomicznymi i kulturowymi. Bohaterowie filmu, chociaż wracają każdego dnia do innych domów, a ich rodziny zmagają się z różnymi problemami (od alkoholizmu, przemoc po depresję), to tworzą paczkę zgranych przyjaciół, w której jest miejsce na odmienną perspektywę.
• „Dla mnie nie ma gdzie indziej” – determinizm społeczny. Film wzbudza refleksję nad kondycją środowisk biedy i nad barierami, jakie muszą pokonać dzieci o niskim kapitale społecznym. Przedstawia świat, w którym „równe szanse” to złudzenie, a awans społeczny i zmiana sposobu życia nie są równie dostępne dla każdego z bohaterów.

• Niezgoda na społeczną niesprawiedliwość. Główny bohater Filip reprezentuje zbiorowe doświadczenia i skumulowaną w nim frustrację. To dziecko ulicy, urodzone i wychowane na blokowisku, którego postępowaniem rządzi imperatyw zmiany. To postawa inspirująca do odwagi obywatelskiej, wzbudzająca refleksję o sprawczości społecznej, wpływie jednostki na system. Po seansie warto porozmawiać z uczniami o pojęciu sprawiedliwości, ćwiczyć rozwiązywanie problemów w oparciu o to kryterium – to dobra lekcja krytycznego myślenia, empatii, uważności na złożoność wielu problemów.
• Jak reagować na przemoc? Postawę buntu wzbudza w bohaterów również bezradność wobec obserwowanej przemocy. W ich świecie dorośli pozostają bierni wobec tego problemu. Po seansie warto podjąć temat reagowania na krzywdę innych, wspólnie opracować drogę działania w przypadku przemocy doświadczanej w szkole, w domu czy na ulicy.
• Potrzeba metafizyki, szukanie oparcia w wierze. „Ministranci” to nie jest film antyreligijny, wręcz przeciwnie – mówi o potrzebie duchowości, poszukiwaniu wartości i wierności ideałom. To Kościół (choć nie jest w filmie jednowymiarowy i to tylko jedna z jego stron) sankcjonuje tu patologie, stosuje podwójne standardy. Seans to punkt wyjścia do krytycznej refleksji o działających systemach władzy i zjawiskach społecznych.

• Źródła tożsamości. Film to również dobry punkt wyjścia do rozmów o źródłach tożsamości (pochodzenie, towarzystwo, religia).  Może skłaniać do refleksji o modzie i kulturowych trendach, które nie pozostają bez wpływu na postawy i osobowości również dzisiejszych nastolatków.
• „Samym hip-hopem świata nie zmienię” – rola rapu w wyrażaniu siebie. Sposobem na artykułowanie oburzenia i formą ekspresji jest dla bohaterów rap. To w muzyce widzą szansę na wyrażanie siebie, jest ich głosem protestu, sprzeciwu. Po seansie warto rozpocząć dyskusję o tej funkcji sztuki lub cofnąć się do początków rapu i porozmawiać o jego wpływie na kulturę amerykańską i polską.
• Odpowiedzialność dziecka za rodzica. Jak wspierać dzieci, które opiekują się dorosłymi? Filip to bohater bardzo dojrzały, z odpowiedzialnością przejmujący rolę opiekuna swojej mamy chorującej na depresję. Jego trudna sytuacja to dobry punkt wyjścia do rozmowy o tym, gdzie szukać wsparcia w przypadku podobnych problemów rodzinnych.

• Smutek i złość, czyli źródła i identyfikacja trudnych emocji. „Ministranci” to film o samotności i smutku, których tubą i symptomem często staje się złość. Seans uwrażliwia na los innych, skłania do ostrożnych ocen i zastanowienia się nad źródłami naszych trudnych emocji oraz sposobami ich wyrażania.  
• Postrzeganie dobra i zła. Jak wiadomo „bycie dobrym nie jest łatwe”, a co ono w ogóle oznacza? Seans to świetna okazja do filozoficznej rozmowy o naszym rozumieniu dobra i zła. Filip to złożony bohater filmowy, którego motywacje postępowania, źródła postawy, dojrzałości mogą być podstawą do dyskusji, a także służyć jako kontekst w rozprawkach maturalnych.
• Ucieczka od bezradności. Aktywne działanie bohaterów, ich odwaga, niezgoda na niesprawiedliwości, wzajemne wsparcie i współpraca dają nadzieję i ukojenie po seansie. Warto zainspirować nimi uczniów, rozwijać w nich poczucie sprawczości i chęć zmiany.

„Ministranci” w kinach już od 21 listopada. Zamów seans z darmową wideoprelekcją edukacyjną pt. „Buntownicy i idealiści. O literackich i filmowych bohaterach, którzy chcą zmieniać świat”.

Jagoda Roszak